Nowe przepisy – okresy wliczane do stażu pracy

Od początku roku obowiązuje nowelizacja Kodeksu pracy, która rozszerzyła katalog okresów wliczanych do stażu pracy dla celów nabywania prawa do świadczeń i uprawnień pracowniczych. Przepisy wprowadzane są w dwóch etapach:

  • dla sektora publicznego zmiany obowiązują od 1 stycznia 2026 r.,
  • dla sektora prywatnego będą stosowane od 1 maja 2026 r.

Po wejściu w życie nowych przepisów staż pracy obejmuje nie tylko umowy o pracę, ale także inne formy aktywności zawodowej. Do stażu wliczane są m.in.:

  • okresy wykonywania umów-zleceń lub innych umów o świadczenie usług czy też umów agencyjnych,
  • okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, współpracy z osobą prowadzącą tę działalność oraz czas jej zawieszenia w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem.

Do stażu pracy wliczane są okresy sprzed wejścia w życie ustawy, pod warunkiem ich właściwego udokumentowania. Na przedstawienie dokumentów swojemu aktualnemu pracodawcy pracownik ma 24 miesiące.

Staż pracy przekłada się na konkretne uprawnienia, m.in. dłuższy urlop wypoczynkowy lub wyższe dodatki stażowe i możliwość awansu.

ZUS przyjmuje wnioski o wydanie zaświadczenia

Wniosek o wydanie zaświadczenia można złożyć wyłącznie w postaci elektronicznej za pomocą konta w systemie teleinformatycznym Zakładu (eZUS). Od 1 stycznia 2026 r. na eZUS jest dostępny „Wniosek o wydanie zaświadczenia o ubezpieczeniu dla celów doliczenia okresów do stażu pracy” – USP.

Zaświadczenie, decyzję oraz inne pisma w sprawie wydania zaświadczeń ZUS doręcza się w postaci elektronicznej na konto w eZUS. Ubezpieczony lub jego pełnomocnik zostaną automatycznie poinformowani o odpowiedzi na wniosek. Jeśli mają włączone powiadomienia, otrzymają informację SMS-em, e-mailem lub w aplikacji mobilnej mZUS.

Główne przyczyny odmowy wydania zaświadczenia przez ZUS

ZUS poinformował, że do 26 stycznia rozpatrzył ponad 228 tys. wniosków i wydał ponad 508 tys. zaświadczeń, odmówił natomiast wydania prawie 50 tys. zaświadczeń. Do najczęstszych przyczyn odmowy wydania zaświadczenia, należą:

  • wskazanie we wniosku okresu wykonywania umowy zlecenia w czasie, gdy wnioskujący posiadał status ucznia lub studenta i nie skończył jeszcze 26 lat (nie podlegał ubezpieczeniom z tego tytułu),
  • wskazanie okresu ubezpieczenia z tytułu umowy zlecenia lub działalności gospodarczej, gdy na mocy odrębnych przepisów wnioskujący nie miał obowiązkowych ubezpieczeń społecznych,
  • błędy w dokumentach zgłoszeniowych i rozliczeniowych.

Jeżeli na koncie nie będzie informacji o zgłoszeniu do ubezpieczeń, wnioskujący otrzyma decyzję o odmowie wydania zaświadczenia. Wtedy może złożyć wniosek o postępowanie wyjaśniające, do którego należy załączyć dokumenty, potwierdzające wykonywanie danej aktywności zawodowej.

Wniosek o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wraz z dokumentami można złożyć elektronicznie poprzez eZUS, listownie do najbliższej jednostki ZUS lub osobiście w placówce.

Źródło:PAP