Szanowni Państwo,

serdecznie zapraszamy do Muzeum Śląskiego w Görlitz na otwarcie wystawy w piątek, 30.01.2026 o godz. 18:00.

Wystawa poświęcona jest szczególnym reliktom niemieckiej przeszłości regionu. Porusza też temat jego „odniemczania“, zarządzonego w 1945 roku przez komunistyczne władze PRL, które mimo swojej intensywności okazało się – jak widać – nie do końca skuteczne. Dziś pojawiające się niemieckie napisy budzą zainteresowanie i emocje, stają się punktem wyjścia do refleksji i dyskusji na temat historii i tożsamości regionu oraz jego dziedzictwa kulturowego.

Na wystawie prezentujemy 80 zdjęć dokumentalnych berlińskiego fotografa Thomasa Voßbecka z lat 2018-2025, przedstawiających niemieckie napisy na Górnym i Dolnym Śląsku, oraz teksty regionalisty Dawida Smolorza, kuratora wystawy. Prezentacja bazuje na zainicjowanym przez Dawida Smolorza i realizowanym wspólnie z Domem Wspołpracy Polsko-Niemieckiej w Gliwicach portalu internetowym „Zapomniane napisy“.

W dniu otwarcia wystawy zapraszamy na polsko-niemiecką dyskusję o przesłaniu wystawy i znaczeniu niemieckich napisów na Śląsku, w której udział biorą:
– Dawid Smolorz, kurator wystawy, Gliwice
– Thomas Voßbeck, autor prezentowanych fotografii, Berlin
– Lucjan Dzumla, dyrektor Domu Współpracy Polsko-Niemieckiej, Gliwice/Opole (partner projektu)
– Daniel Gibski, Dolnośląski Wojewódzki Konserwator Zabytków, Wrocław.

Dyskusję prowadzi Agnieszka Bormann, referentka ds. kultury Śląska i organizatorka wystawy.

A już w sobotę 31.01 o g. 15:00 jedyna okazja, by w ramach oprowadzania w języku polskim zwiedzić wystawę z jej kuratorem, Dawidem Smolorzem, i dowiedzieć się więcej na temat jego pasji odkrywania i dokumentowania niemieckich napisów na Śląsku jako elementów kulturowego dziedzictwa regionu.

Info o wystawie i pozostałych wydarzeniach jej towarzyszących na stronie Znaki Czasu.

Stary niemiecki napis „Ziegenhals Hbf.“ na budynku dworca wciąż się pojawia, mimo dwukrotnego zamalowania polską nazwą „Głuchołazy“. Fotograf: Thomas Voßbeck

Napis „GOTT MIT UNS“ (Bóg z nami) na dachu domu w Górkach pod Opolem przez cały okres komunizmu w Polsce musiał pozostawać pod warstwą farby. Pod koniec XIX i na początku XX wieku często można było zobaczyć w tych stronach domy zdobione ułożonymi z dachówek krzyżami lub napisami. Fotograf: Thomas Voßbeck

Napis „GOTT SEGNE DEN KOENIG FRIEDRICH WILHELM III.“ (Boże błogosław króla Fryderyka Wilhelma III) na balustradzie Domu Tyrolskiego w Mysłakowicach jest repliką. Po 1945 napis został zasłonięty deskami. Fotograf: Thomas Voßbeck

Źródło: Muzeum Śląskie w Görlitz
Görlitz