Uroczystość odbędzie się 25 listopada 2026 r. (środa) o godz. 19:00 (wejście od godz. 18:30) w Forum Kultury Synagoga w Görlitz, Otto-Müller-Straße 3. Laudację wygłosi Martin Půta, Hetman Kraju Libereckiego.
Bezpłatne bilety wstępu są dostępne od 2 listopada 2026 roku wyłącznie pod poniższym linkiem luma.com
Uzasadnienie przyznania Międzynarodowej Nagrody Mostu Europa-Miasta Zgorzelec/ Görlitz 2026 pisarzowi Jaroslavowi Rudišowi:
Jaroslav Rudiš jest czeskim pisarzem, dramaturgiem, autorem komiksów i scenarzystą, żyjącym naprzemiennie w Lomnicy nad Popelkou i Berlinie, piszącym w języku czeskim i niemieckim i przekraczającym tym samym granice języka, narodowości, historii i geografii, a jednocześnie zbliżającym się bardzo do ludzi – zarówno swoich czytelników, jak i bohaterów swoich książek. W swojej literackiej twórczości a także w projektach łączących różne dziedziny Rudiš zajmuje się wspólnymi, dramatycznymi i często bolesnymi przemianami XX i XXI wieku, tworząc przestrzeń dla refleksji nad przeszłością, w których na pierwszym planie znajdują się ludzie, podczas gdy polityka, wojny, prześladowania i wypędzenia jako historyczna matryca pozostają w tle.
W jego wielokrotnie nagradzanych i przetłumaczonych na wiele języków książkach, podróże stają się na przykład metaforami pamięci, przemiany i pojednania z przeszłością, doświadczaniem teraźniejszości – pełnym oczekiwania spojrzeniem w przyszłość, a dworce kolejowe – punktami orientacyjnymi. Bohaterami jego prozy są często „pasażerowie w zawieszeniu”: pomiędzy Wschodem a Zachodem, pomiędzy przeszłością, teraźniejszością i przyszłością, pomiędzy pamięcią a zapomnieniem. Dzięki nim czytelnik odczuwa, że właśnie w naszej części świata, w Europie Środkowej, historia żyje dalej pod powierzchnią codziennych rozmów, żartów, a czasem także milczenia.
Dzieła Rudiša są pełne delikatnej ironii, głębokiego humanizmu i subtelnego humoru. Tak pisze w swojej laudacji na cześć rosyjskiego dysydenta i pisarza Jurija Andruchowycza: „Nie tylko miłość i prawda, ale także humor mogą pokonać śmierć i kłamstwo. Humor oznacza anarchię, a przede wszystkim wolność. Dlatego jest nienawidzony przez dyktatorów tego świata…”. Rudiš kocha ludzi i poszukuje ich w zawiłych, mrocznych zakamarkach historii. Stworzył w ten sposób wyjątkowy świat literacki, w którym historia przeplata się z intymnymi doświadczeniami, a humor z melancholią, i wydobywa światło z miejsc, w których inni widzą jedynie cienie – bez uproszczeń, z czułością, ale też z dystansem, nierzadko z nutką nostalgii, jednak bez idealizowania. Tak więc w jednym z jego głównych utworów, „Ostatniej podróży Winterberga”, dialog prowadzą co najmniej cztery kultury i mentalności: czeska, niemiecka, austriacka i polska. W tej książce kluczową rolę odgrywa architekt Rudolf Bitzan, który zaprojektował kościół p.w. Krzyża w Görlitz oraz krematorium.
W swojej twórczości i wystąpieniach Jaroslav Rudiš uosabia i propaguje podstawowe wartości europejskie, takie jak porozumienie między narodami i międzynarodowość, demokrację i wolność. Jest on jednym z najsilniejszych głosów na rzecz pojednania między Czechami, Polakami i Niemcami, pisarzem dialogu oraz jednym z najważniejszych ponadnarodowych budowniczych mostów między narodami z czesko-niemiecko-polskiego obszaru przygranicznego.
Źródło: zgorzelec.eu
