To będzie wyjątkowy wieczór szczególnie dla mieszkańców zachodniej Polski, w tym Zgorzelca i okolic.
Zaćmienie Słońca nad Polską
12 sierpnia Księżyc przejdzie na tle tarczy Słońca i częściowo przesłoni ją dla obserwatorów znajdujących się na Ziemi. W Polsce nie zobaczymy jednak całkowitego zaćmienia. Pas całkowitości przebiegnie m.in. przez część Islandii i Hiszpanię, natomiast w naszym kraju zjawisko będzie częściowe.
Będzie to jednak szczególne zaćmienie. W zachodniej części Polski Księżyc przesłoni bardzo dużą część tarczy słonecznej. Zjawisko będzie miało miejsce tuż przed zachodem Słońca, dlatego jego obserwacja będzie wymagała znalezienia miejsca z dobrym widokiem na zachodni i zachodnio-północno-zachodni horyzont.
O której zaćmienie będzie widoczne nad Zgorzelcem?
W rejonie Zgorzelca zaćmienie rozpocznie się około godziny 19:15–19:20. W kolejnych minutach Księżyc będzie coraz bardziej zasłaniał tarczę Słońca.
Najciekawszy moment przypadnie około godziny 20:00–20:10. To właśnie wtedy zaćmienie osiągnie swoją maksymalną fazę, a Słońce będzie znajdowało się bardzo nisko nad zachodnim horyzontem.
Dla fotografa będzie to szczególnie interesujący moment – przy odpowiednim miejscu można spróbować uchwycić częściowo zasłoniętą tarczę Słońca na tle krajobrazu, zabudowy Zgorzelca lub Görlitz.
Trzeba jednak pamiętać, że do obserwowania zaćmienia nie wolno używać zwykłych okularów przeciwsłonecznych. Potrzebne są specjalne okulary lub odpowiedni certyfikowany filtr słoneczny. Dotyczy to również fotografowania – bez właściwego filtra można uszkodzić zarówno wzrok, jak i sprzęt fotograficzny.
Dlaczego Księżyc może zasłonić Słońce?
Choć Słońce jest wielokrotnie większe od Księżyca, znajduje się również znacznie dalej od Ziemi. Dzięki temu na naszym niebie oba obiekty mają pozornie bardzo podobne rozmiary.
Kiedy podczas nowiu Księżyc znajdzie się dokładnie pomiędzy Ziemią a Słońcem, jego tarcza może przesłonić część albo – w odpowiednim miejscu na Ziemi – całe Słońce.
12 sierpnia cień Księżyca nie obejmie Polski w sposób pozwalający na obserwację całkowitej fazy. Dlatego nad Zgorzelcem zobaczymy głębokie zaćmienie częściowe, a nie całkowite.
Po zaćmieniu czas na Perseidy
Astronomiczny spektakl nie zakończy się wraz z zachodem Słońca. W nocy z 12 na 13 sierpnia przypada maksimum aktywności roju meteorów Perseidów.
Perseidy to drobne fragmenty materii pozostawione przez kometę 109P/Swift-Tuttle. Kiedy Ziemia przechodzi przez strumień tych cząstek, wpadają one w atmosferę z ogromną prędkością i spalają się, tworząc charakterystyczne świetliste smugi na nocnym niebie.
Popularne określenie „spadające gwiazdy” jest więc trochę mylące. Nie są to gwiazdy, lecz niewielkie cząstki materii pochodzące z komety.
Gdzie obserwować Perseidy?
Najlepiej oddalić się od miejskich świateł. W przypadku Zgorzelca dobrym rozwiązaniem będzie wyjazd poza miasto, w miejsce z możliwie szerokim i ciemnym niebem.
Najlepszych warunków należy oczekiwać od późnych godzin nocnych aż do świtu. W 2026 roku dodatkowym atutem jest bardzo korzystna faza Księżyca, dzięki czemu jego światło nie powinno mocno przeszkadzać w obserwacjach.
Warto więc przygotować leżak, koc i trochę cierpliwości. Perseidy nie pojawiają się w jednym konkretnym miejscu nieba – dlatego najlepiej obserwować możliwie dużą część nieboskłonu.
Wyjątkowy wieczór nad Zgorzelcem
12 sierpnia warto więc spojrzeć w niebo dwa razy. Najpierw około godziny 20:00 – na częściowo zasłonięte Słońce, a później, już po zmroku, na niebo pełne meteorów.
Tak głębokiego zaćmienia Słońca widocznego z Polski nie było od 1999 roku. Na kolejne całkowite zaćmienie widoczne z terytorium Polski trzeba będzie natomiast czekać aż do 7 października 2135 roku.
To jeden z tych wieczorów, podczas których naprawdę warto spojrzeć w niebo.
