Jak Polacy przedłużają sobie weekendy? Pracodawcy zauważają problem wykorzystywania L4 do przedłużania liczby dni wolnych od pracy i mówią o tym głośno. Często pracownicy nie pojawiają się w piątek w pracy, a następnie w poniedziałek otrzymują L4. Zapytaliśmy Mikołaja Zająca, eksperta rynku pracy, o to czy jest to częsta praktyka oraz czy pracownicy korzystają w tym celu z konsultacji lekarskich online.

– Z naszych obserwacji wynika, że praktyka wykorzystywania krótkotrwałych zwolnień lekarskich do przedłużania weekendów jest zjawiskiem, z którym pracodawcy spotykają się stosunkowo często. Potwierdzają to również dane z Barometru Absencji Chorobowej 2025. Największa koncentracja zwolnień jednodniowych występuje w piątki (23,6%) oraz poniedziałki (20,5%), co oznacza, że łącznie ponad 44% wszystkich zwolnień jednodniowych przypada właśnie na te dwa dni tygodnia.

Jednocześnie obserwujemy, że dużą rolę odgrywa rosnąca dostępność teleporad medycznych. Konsultacje online są szybkie, wygodne i dostępne również w weekendy, co sprawia, że osoby potrzebujące uzyskać zwolnienie lekarskie mogą zrobić to bez konieczności osobistej wizyty w placówce medycznej. Ta łatwa dostępność może sprzyjać wykorzystywaniu tego rozwiązania również w celu przedłużenia weekendu. – komentarz Mikołaja Zająca, eksperta rynku pracy, prezesa Conperio, polskiej firmy doradczej specjalizującej się w problematyce absencji chorobowych.

Zwolnienia lekarskie po świętach i w trakcie długich weekendów

Pracownicy często biorą zwolnienia lekarskie po świętach oraz pomiędzy świętami i weekendami w celu przedłużenia sobie wypoczynku od pracy. To zjawisko nazywa się „mostkowaniem”. W ten sposób zatrudnieni oszczędzają i kumulują dni urlopowe. Nie byłoby problemu, gdyby L4 wynikało z rzeczywistych potrzeb powrotu do zdrowia i gotowości do pracy. Celem zwolnienia lekarskiego nie może być organizacja wolnego na wyjazd czy remont mieszkania. Takie nagłe absencje to dla pracodawcy zakłócenie w organizacji pracy, której często nie ma możliwości przeorganizować w ostatniej chwili bez strat po stronie pracodawcy. Potwierdza to ekspert Mikołaj Zając – Zjawisko mostkowania, choć nieformalne, ma bardzo realne konsekwencje dla firm. Przedsiębiorcy mierzą się nie tylko z brakami kadrowymi, ale też z wymiernymi kosztami związanymi z fikcyjną absencją. Problem narasta szczególnie w okolicach długich weekendów i świąt.

Teleporady lekarskie a zwolnienia

Konsultacje lekarskie w ostatnim czasie stały się bardzo popularne. Rozpowszechniły się jeszcze w czasie pandemii. Wydaje się, że jest to wygodna i postępowa forma spotkania z lekarzem. Niestety w rzeczywistości teleporady są nadużywane przez pacjentów. Łatwiej jest poprosić o zwolnienie lekarskie, rozmawiając tylko przez telefon i podając objawy chorobowe. Tak wystawione e-ZLA nie jest w praktyce poparte fizycznym badaniem osoby zgłaszającej dolegliwości. Ponadto, są sytuacje wystawiania L4 po konwersacji pacjenta z przedstawicielem podmiotu wystawiającego zwolnienia chorobowe na czacie. Tak daleko posunięte możliwości dają furtkę do „wyłudzania” zwolnień lekarskich w celu przedłużenia sobie wolnego od pracy.

– Choć teleporady są ważnym i potrzebnym elementem systemu opieki zdrowotnej – szczególnie dla osób faktycznie chorych lub mających utrudniony dostęp do lekarza – to w kontekście zjawiska „mostkowania” stają się wygodnym narzędziem do pozyskiwania fikcyjnych zwolnień. Pracodawcy coraz częściej zauważają ten mechanizm w okresach przedświątecznych i w okolicach długich weekendów, ale nie tylko – podkreśla Mikołaj Zając. W listopadzie i grudniu wypadają święta ustawowo wolne od pracy. To kolejna okazja do stosowania wspomnianego procederu. Jak pracodawca może zapobiegać mostkowaniu na L4?

Kontrola na zwolnieniu lekarskim

Pierwszym i podstawowym narzędziem zapobiegania tego typu działaniom jest kontrola pracownika na L4. Może ją przeprowadzić pracodawca i ZUS. Jeśli zatrudniający podejrzewa stosowanie mostkowania, może sprawdzić pracownika w miejscu wskazanym na zwolnieniu lekarskim. Drugim sposobem jest złożenie do ZUS wniosku OL-2 o weryfikację zasadności wystawienia zwolnienia lekarskiego. W razie stwierdzenia niewłaściwego wykorzystywania zwolnienia lekarskiego, można stracić zasiłek chorobowy za czas L4. Co więcej, pracodawca może zwolnić pracownika dyscyplinarnie na podstawie art. 52 Kodeksu pracy albo wypowiedzieć mu umowę o pracę z powodu dezorganizacji pracy – szczególnie jeśli mostkowanie jest nagminne.

Innymi sposobami przeciwdziałającymi braniu zwolnień lekarskich w celu przedłużania weekendów są systemy motywacyjne, systemy premiowania zaprojektowane w taki sposób, by pracownikowi zależało na obecności w pracy (np. premia za frekwencję). Ważne jest także stosowanie elastycznej organizacji pracy, by pracownik nie musiał szukać innych sposobów na godziny wolne od pracy. Zawsze warto również rozmawiać – starać się zrozumieć potrzeby pracownika i przedstawić punkt widzenia pracodawcy. Fikcyjne zwolnienie lekarskie to nie jest rozwiązanie. Być może uda się wypracować porozumienie, a konwersacja nie pozostanie zapamiętana jedynie jako dyscyplinująca.

Źródło: infor.pl