Posiłki profilaktyczne w razie pracy w warunkach szczególnie uciążliwych

Do obowiązków pracodawcy należy zapewnienie pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnych posiłków wydawanych ze względów profilaktycznych w formie jednego dania gorącego. Ponadto pracownikom przysługują napoje, których rodzaj i temperatura powinny być dostosowane do warunków wykonywania pracy.

Pracodawca zapewnia posiłki pracownikom wykonującym prace:

  • związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 2000 kcal (8374 kJ) u mężczyzn i powyżej 1100 kcal (4605 kJ) u kobiet,
  • związane z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, wykonywane w pomieszczeniach zamkniętych, w których ze względów technologicznych utrzymuje się stale temperatura poniżej 10 st. C lub wskaźnik obciążenia termicznego (WBGT) wynosi powyżej 25 st. C,
  • pod ziemią.

Pracodawca zapewnia także posiłki pracownikom zatrudnionym przy usuwaniu skutków klęsk żywiołowych i innych zdarzeń losowych.

Napoje dla pracowników

Oprócz posiłków profilaktycznych pracodawca zapewnia pracownikom napoje w ilości zaspokajającej ich potrzeby – zimne lub gorące w zależności od warunków wykonywania pracy. Napoje należy zapewnić pracownikom zatrudnionym:

  • w warunkach gorącego mikroklimatu, charakteryzującego się wartością wskaźnika obciążenia termicznego (WBGT) powyżej 25 st. C (w tym przypadku napoje powinny być wzbogacone w sole mineralne i witaminy),
  • w warunkach mikroklimatu zimnego, charakteryzującego się wartością wskaźnika siły chłodzącej powietrza (WCI) powyżej 1000,
  • przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10 st. C lub powyżej 25 st. C,
  • przy pracach związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet,
  • na stanowiskach pracy, na których temperatura spowodowana warunkami atmosferycznymi przekracza 28 st. C.

Gorące napoje i posiłki profilaktyczne w okresie zimowym

Ponadto w okresie zimowym pracodawca musi zapewnić posiłki profilaktyczne pracownikom, którzy wykonują prace na otwartej przestrzeni związane z wysiłkiem fizycznym powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu:

  • powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn,
  • powyżej 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet.

Za okres zimowy uważany jest czas od 1 listopada do 31 marca. W tym okresie prawo do posiłku profilaktycznego przysługuje bez względu na temperaturę powietrza.

Ponadto pracodawca zapewnia napoje pracownikom zatrudnionym przy pracach na otwartej przestrzeni przy temperaturze otoczenia poniżej 10°C. Napoje powinny być zapewnione w ilości zaspokajającej potrzeby pracowników.

Ważne

W okresie zimowym posiłki profilaktyczne wydaje się w dniu roboczym, w którym wydatek energetyczny podczas wykonywania prac wynosi powyżej 1500 kcal u mężczyzn i powyżej 1000 kcal u kobiet.

Wartość kaloryczna posiłków profilaktycznych i zasady ich wydawania

Posiłki profilaktyczne powinny być wydawane co do zasady w formie jednego dania gorącego (zawierającego około 50-55 proc. węglowodanów, 30-35 proc. tłuszczów, 15 proc. białek). Posiłki dostarczone przez pracodawcę muszą wykazywać się odpowiednią kalorycznością, wynoszącą około 1000 kcal.

Posiłki i napoje powinny być wydawane wyłącznie w dniach roboczych, w czasie regulaminowych przerw w pracy, najpóźniej po 3-4 godzinach pracy. Pracodawca powinien zapewnić zachowanie odpowiednich warunków higieniczno-sanitarnych przygotowywania oraz spożywania posiłków.

Bony zamiast posiłków profilaktycznych

Przepisy dopuszczają, aby pracodawcy zapewniali pracownikom możliwość spożycia posiłku podczas pracy w inny sposób niż tradycyjny. Dostępne są tutaj dwie opcje:

  • przekazanie produktów umożliwiających przygotowanie posiłku we własnym zakresie, lub
  • przekazanie bonów, talonów, kuponów oraz innych dowodów uprawniających do otrzymania na ich podstawie odpowiednich produktów lub posiłku.

Takie rozwiązanie może zastosować ten pracodawca, który ze względu na rodzaj wykonywanej przez pracowników pracy lub ze względów organizacyjnych nie ma możliwości zapewnienia im posiłków w miejscu pracy.

Porozumienie w sprawie posiłków profilaktycznych

Stanowiska pracy, na których zatrudnieni pracownicy powinni otrzymywać posiłki profilaktyczne, oraz szczegółowe zasady ich wydawania, a także warunki uzasadniające zapewnienie posiłków, ustala pracodawca w porozumieniu z zakładowymi organizacjami związkowymi. Jeżeli u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, pracodawca ustala powyższe kwestie po uzyskaniu opinii przedstawicieli pracowników.

Dobrą praktyką jest, aby porozumienie regulowało też kwestie związane z wydawaniem bonów, talonów lub kuponów. W porozumieniu warto określić nie tylko wykaz stanowisk uprawniających do otrzymywania bonów lub kuponów, ale również kwestie organizacyjne regulujące między innymi miejsce i częstotliwość wydawania bonów, osobę właściwą do wydawania bonów oraz zasady postępowania w przypadku niemożności wykorzystania bonów zgodnie z przeznaczeniem w okresie, na który zostały udzielone.

Źródło: infor