Waloryzacja 2026 w praktyce

Tegoroczny wskaźnik waloryzacji emerytur i rent wynosi 5,3 proc. Zmiana ta obejmuje wszystkie świadczenia długoterminowe wypłacane przez ZUS. Najważniejszą informacją dla większości seniorów jest fakt, że proces ten odbywa się automatycznie. Nie musisz składać żadnych wniosków, aby otrzymać zwaloryzowaną kwotę. ZUS przelicza świadczenia „z urzędu”, a decyzje o nowej wysokości emerytury są wysyłane do seniorów pocztą lub udostępniane na platformie PUE ZUS.

Ile wynosi najniższa emerytura w 2026 roku?

Po marcowej waloryzacji kwota najniższej emerytury, a także renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy oraz renty rodzinnej, wzrosła do 1978,49 zł brutto. Kwota ta stanowi podstawę dla obliczeń wielu dodatków oraz jest punktem odniesienia przy wypłacie tzw. „trzynastek”. Po odliczeniu składki zdrowotnej (9 proc.) i zaliczki na podatek dochodowy, najniższa emerytura netto wynosi około 1800,43 zł na rękę.

Dodatki do emerytury – co warto wiedzieć?

Poza głównym świadczeniem, ZUS wypłaca szereg dodatków. Ważne, aby rozróżnić te, które przychodzą automatycznie, od tych, o które trzeba się postarać:

  • Dodatek pielęgnacyjny: Przysługuje osobom, które ukończyły 75 lat – w tym przypadku wypłata jest automatyczna. Jeśli jednak jesteś osobą przed 75. rokiem życia i masz orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy oraz niezdolności do samodzielnej egzystencji, musisz złożyć wniosek w ZUS wraz z odpowiednią dokumentacją medyczną. Od 1 marca 2026 roku dodatek pielęgnacyjny wynosi 366,68 zł miesięcznie.
  • Świadczenia dla osób represjonowanych i kombatantów: Dodatki takie jak dodatek kombatancki czy ryczałt energetyczny nie są przyznawane z urzędu. Aby je otrzymać, należy złożyć wniosek w ZUS, dołączając zaświadczenia potwierdzające uprawnienia (np. wydane przez Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych). Dodatek kombatancki wynosi 366,68 zł miesięcznie. Dodatek kompensacyjny wynosi 55,00 zł miesięcznie, a ryczałt energetyczny wynosi 336,16 zł miesięcznie. Dodatek za tajne nauczanie wynosi 366,68 zł.

13. i 14. emerytura w 2026 roku

W tym roku kalendarzowym emeryci mogą spodziewać się dwóch dodatkowych wypłat:

  1. Trzynasta emerytura: Wypłacana w kwietniu w wysokości najniższej emerytury (1978,49 zł brutto).
  2. Czternasta emerytura: Planowana na jesień. O jej ostatecznym progu dochodowym oraz terminie wypłaty rząd poinformuje w stosownym rozporządzeniu.

W 2026 roku trzynasta i czternasta emerytura są wypłacane automatycznie przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, co oznacza, że seniorzy nie muszą składać w tej sprawie żadnych wniosków. Kwoty obu świadczeń są ściśle powiązane z wysokością najniższej emerytury, która po marcowej waloryzacji wskaźnikiem 5,3 proc. wzrosła do poziomu 1978,49 zł brutto.

  • Trzynasta emerytura w 2026 roku wynosi 1978,49 zł brutto, co w przypadku osób pobierających świadczenia do 2500 zł brutto (zwolnionych z podatku dochodowego) daje około 1800,43 zł netto na rękę po potrąceniu 9 proc. składki zdrowotnej. Prawo do „trzynastki” przysługuje wszystkim osobom, które na dzień 31 marca 2026 roku mają prawo do wypłaty emerytury, renty lub innego długoterminowego świadczenia, a jej wypłata następuje standardowo w terminach płatności świadczeń kwietniowych.
  • Czternasta emerytura w swojej maksymalnej wysokości również wynosi 1 978,49 zł brutto (ok. 1 800,43 zł netto), jednak jej ostateczna wysokość zależy od dochodów seniora. Pełną kwotę otrzymają osoby, których podstawowe świadczenie nie przekracza progu 2 900 zł brutto. Powyżej tej kwoty stosowana jest zasada „złotówka za złotówkę”, co oznacza, że „czternastka” jest pomniejszana o kwotę przekroczenia limitu. Minimalna kwota wypłaty czternastej emerytury to 50 zł brutto; jeśli po wyliczeniach kwota byłaby niższa, świadczenie nie zostanie wypłacone. Termin wypłaty czternastej emerytury jest określany corocznie w rozporządzeniu Rady Ministrów (zazwyczaj przypada na drugą połowę roku).

Źródło: w.infor.pl