Zwolnienie od pracy podczas okresu wypowiedzenie umowy o pracę
Kodeks pracy przewiduje dwie możliwości zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy pracownika znajdującego się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę.
Pracodawca, w związku z wypowiedzeniem umowy o pracę, może zwolnić pracownika z obowiązku świadczenia pracy do upływu okresu wypowiedzenia. W okresie tego zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Płatne zwolnienie od pracy przysługuje także w okresie co najmniej dwutygodniowego wypowiedzenia umowy o pracę dokonanego przez pracodawcę pracownikowi. Wymiar zwolnienia wynosi:
- 2 dni robocze – w okresie dwutygodniowego i jednomiesięcznego wypowiedzenia,
- 3 dni robocze – w okresie trzymiesięcznego wypowiedzenia. Zwolnienie przysługuje także w przypadku wypowiedzenia z powodu ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy albo z innych przyczyn niedotyczących pracowników, gdy pracodawca w celu wcześniejszego rozwiązania umowy o pracę skróci okres trzymiesięcznego wypowiedzenia.
Zwolnienie od pracy pracownic w ciąży oraz karmiących dziecko
Pracodawca zatrudniający pracownicę w ciąży lub karmiącą dziecko piersią przy pracy szczególnie uciążliwej lub szkodliwej dla zdrowia albo wzbronionej takiej pracownicy bez względu na stopień narażenia na czynniki szkodliwe dla zdrowia lub niebezpieczne, jest obowiązany przenieść pracownicę do innej pracy, a jeżeli jest to niemożliwe, zwolnić ją na czas niezbędny z obowiązku świadczenia pracy. Za czas nieobecności w pracy pracownica zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia.
Zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy przysługuje także ciężarnej pracownicy na zalecone przez lekarza badania lekarskie przeprowadzane w związku z ciążą, jeżeli badania te nie mogą być przeprowadzone poza godzinami pracy. I w tym przypadku pracownica w okresie zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Zwolnienia od pracy pracownika wychowującego dziecko do lat 14
Prawo do zwolnienia od pracy przysługuje pracownikowi wychowującemu przynajmniej jedno dziecko w wieku do 14 lat. Wymiar tego zwolnienia w ciągu roku kalendarzowego wynosi 16 godzin albo 2 dni, niezależnie od liczby dzieci. O tym, czy zwolnienie od pracy będzie wykorzystane w wymiarze godzinowym, czy dziennym, decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie takiego zwolnienia w danym roku kalendarzowym.
Za czas zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Zwolnienie od pracy z powodu siły wyższej
Pracownik ma prawo do zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy z powodu działania siły wyższej w pilnych sprawach rodzinnych spowodowanych chorobą lub wypadkiem, jeżeli jest niezbędna natychmiastowa obecność pracownika. Zwolnienie jest należne w wymiarze 2 dni albo 16 godzin w ciągu roku kalendarzowego. W okresie tego zwolnienia od pracy pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia w wysokości połowy wynagrodzenia.
O sposobie wykorzystania w danym roku kalendarzowym zwolnienia od pracy z powodu siły wyższej decyduje pracownik w pierwszym wniosku o udzielenie zwolnienia złożonym w danym roku kalendarzowym. Pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia od pracy na wniosek zgłoszony przez pracownika najpóźniej w dniu korzystania z tego zwolnienia.
Zwolnienie od pracy z powodu badań profilaktycznych i szkoleń BHP
Pracodawca zwalnia pracownika od obowiązku świadczenia pracy na czas konieczny do przeprowadzenia okresowych i kontrolnych badań lekarskich. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia. W razie przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach służbowych.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie okresowych szkoleń w tym zakresie. Szkolenia BHP odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Zwolnienie od pracy w razie podnoszenia kwalifikacji przez pracownika
Pracownikowi podnoszącemu kwalifikacje zawodowe z inicjatywy pracodawcy albo za jego zgodą przysługuje zwolnienie z całości lub części dnia pracy na czas niezbędny, by punktualnie przybyć na obowiązkowe zajęcia oraz na czas ich trwania. Za czas zwolnienia pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
Pracodawca może udzielić zwolnienia z całości lub części dnia pracy również pracownikowi zdobywającemu lub uzupełniającemu wiedzę i umiejętności bez inicjatywy pracodawcy lub bez jego zgody. Jednak w takim przypadku pracownik nie zachowuje prawa do wynagrodzenia za czas zwolnienia.
Zwolnienie od pracy pracownika wezwanego przez organ
Pracodawca zwalnia z obowiązku świadczenia pracy pracownika:
- wezwanego do osobistego stawienia się przed organem właściwym w zakresie powszechnego obowiązku obrony na czas niezbędny w celu załatwienia sprawy będącej przedmiotem wezwania;
- wezwanego przez organ administracji rządowej, samorządu terytorialnego, sądu, prokuratury, policji albo organu prowadzącego postępowanie w sprawach o wykroczenia;
- wezwanego w celu wykonywania czynności biegłego w postępowaniu administracyjnym, karnym przygotowawczym, sądowym lub przed kolegium do spraw wykroczeń – łącznie nie dłużej 6 dni w ciągu roku kalendarzowego;
- wezwanego w charakterze świadka w postępowaniu kontrolnym prowadzonym przez NIK lub powołanego do udziału w tym postępowaniu w charakterze specjalisty;
- będącego członkiem ochotniczej straży pożarnej na czas niezbędny do uczestniczenia w działaniach ratowniczych i do wypoczynku koniecznego po ich zakończeniu, a także na szkolenie pożarnicze;
- wezwanego na czas wykonywania obowiązku świadczeń osobistych.
Za czas zwolnienia pracownik otrzymuje rekompensatę pieniężną z tytułu utraty wynagrodzenia. W tym celu pracodawca wystawia zaświadczenie określające wysokość utraconego przez pracownika wynagrodzenia za czas zwolnienia, które pracownik przedstawia właściwemu organowi.
Źródło: infor.pl
