W listopadzie Jaroslav Rudiš, jako 29. laureat Międzynarodowej Nagrody Mostu, dołączy do grona wyjątkowych osobistości reprezentujących różne kraje, środowiska i profesje. Są wśród nich pisarze, artyści, politycy, duchowni, architekci i działacze humanitarni. Łączy ich zaangażowanie w dialog i porozumienie ponad granicami, ponad podziałami, ponad wszystkim co dzieli ludzi. Nieprzypadkowo honorują ich Görlitz i Zgorzelec – dwa bliźniacze miasta rozdzielone granicą, ale od lat blisko ze sobą współpracujące.
O Nagrodzie i jej laureatach
Nagrodę ustanowiono w 1993 roku z inicjatywy Görlitz, ale od 2001 roku przyznają ją wspólnie Zgorzelec i Gӧrlitz, które trzy lata wcześniej, w 1998 roku, utworzyły Europa-Miasto Zgorzelec/Görlitz. W nazwie nagrody zawierają się nie tylko rzeczywiste mosty łączące dwa brzegi Nysy Łużyckiej, ale też te niewidzialne – budowane między ludźmi ponad granicami i historycznymi podziałami. To właśnie idea budowania takich mostów stanowi istotę tego wyróżnienia, którego pierwszą laureatką została zaangażowana w polsko-niemieckie pojednanie Hrabina Marion Dönhoff. W kolejnych latach dołączyło do niej znakomite grono osobistości, których działalność, choć tak różnorodna, służy temu samemu celowi – pojednaniu, zbliżeniu, zrozumieniu.
W 2015 roku, cztery lata przed Literacką Nagrodą Nobla, laureatką Międzynarodowej Nagrody Mostu została Olga Tokarczuk. Przed nią wyróżnienie otrzymali między innymi Adam Michnik, Władysław Bartoszewski, estoński kompozytor Arvo Pärt, Norman Davies, Tadeusz Mazowiecki oraz znany polskiej publiczności niemiecki aktor i kabareciarz Steffen Möller. W kolejnych latach do grona laureatów dołączyli także Timothy Garton Ash, architekt Daniel Libeskind, noblistka Herta Müller, przewodnicząca Międzynarodowego Komitetu Czerwonego Krzyża Mirjana Špoljarić Egger oraz były prezydent Niemiec Joachim Gauck, uhonorowany za rok 2025 i inni.
Tak różnorodne grono laureatów pokazuje, że Nagroda Mostu nie jest wyróżnieniem zarezerwowanym dla jednej dziedziny działalności. Trafia do ludzi, którzy poprzez politykę, naukę, kulturę czy zaangażowanie społeczne pomagają przezwyciężać podziały między ludźmi – zarówno te najbardziej widoczne, wynikające z historii i polityki, jak i te mniej oczywiste, wyrastające z uprzedzeń, stereotypów czy wzajemnej nieufności.
Wybór Jaroslava Rudiša doskonale wpisuje się w tę tradycję. Czeski pisarz, tworzący również po niemiecku, swoją twórczością od lat buduje mosty między ludźmi, językami i kulturami. Nagrodę odbierze 25 listopada podczas uroczystości w Görlitz.
Opracowała: Renata Burdosz/samodzielne stanowisko ds. współpracy z mediami w Urzędzie Miasta Zgorzelec
